-A A A+

  Wybór języka : 
  • Polski
  • English

Zaczytani w kinie: "Święta Wojna" Wojciecha Wilczyka

Spotkanie z Wojciechem Wilczykiem, autorem książki Święta Wojna (wydawnictwo Karakter, Atlas Sztuki)

  • spotkanie z autorem Wojciechem Wilczykiem
  • projekcja filmu Wędrówka Gabriela (reż. Aleksandra Wróblewska) i spotkanie z reżyserką

Spotkanie poprowadzi dziennikarz Radia RAM Jan Pelczar, a w dyskusji wezmą również udział współorganizatorzy ogólnopolskiej akcji HejtStop oraz dr Rozalia Ligus - Dyrektorka Szkoły Szalom Alejchem.

Gość
Wojciech Wilczyk (ur. 1961) jest fotografem, krytykiem sztuki, kuratorem, poetą i eseistą. Jego twórczość obejmuje przede wszystkim duże cykle dokumentalne, m.in. Kalwaria 1995-2004 poświęcony uczestnikom ceremonii religijnych w Kalwarii Zebrzydowskiej, a także kilka projektów dokumentujących rozpad architektury industrialnej na Śląsku (Z wysokości, 2001; Czarno-Biały Śląsk, 2004; Postrindustrial, 2003-2006). Do jego najważniejszych prac należy cykl Niewinne oko nie istnieje 2007-2009, w którym zdokumentował on aktualny stan wszystkich istniejących jeszcze w Polsce synagog i żydowskich domów modlitwy, które nie są już dziś miejscami kultu religijnego. Prace Wojciecha Wilczyka najczęściej mają charakter studium antropologiczno-socjologicznego, w bezkompromisowy sposób podejmują ważkie problemy społeczne i egzystencjalne. Przez wielu krytyków jest uważany za najważniejszego obecnie polskiego dokumentalistę.

Książka "Święta Wojna" Wojciecha Wilczyka
Nowa książka jednego z najważniejszych polskich dokumentalistów. W ciągu ostatnich pięciu lat Wojciech Wilczyk fotografował kibicowskie graffiti w Krakowie, na Górnym Śląsku i w Łodzi, czyli tam, gdzie dochodzi do największych tarć między zwolennikami rywalizujących drużyn piłkarskich. 391 kolorowych fotografii to coś więcej niż dokumentacja zjawiska społecznego, które wielu chciałoby uznać za wąską, a więc niewartą uwagi, subkulturę. W obiektywie Wojciecha Wilczyka kibicowskie graffiti zmieniają się w pytanie o kondycję i stan świadomości całego społeczeństwa, tak łatwo dającego przyzwolenie na agresję, ksenofobię i rasizm. Prostackie napisy i rozbudowane graficznie murale tworzone przez kibiców, w których narodowa duma i rycerskość mieszają się z antysemityzmem i nawoływaniem do przemocy, każą na nowo zastanowić się nie tylko nad wykluczeniem społecznym całych grup ludności, ale też nad wartościami, na jakich ufundowana została polska polityka historyczna ostatniego ćwierćwiecza. W książce zamieszczono teksty prof. Joanny Tokarskiej-Bakir oraz dr Anny Zawadzkiej, które stanowią antropologiczno-kulturowy komentarz do projektu i interpretują go jako swoistą wiwisekcję aktualnej kondycji polskiego społeczeństwa. Esej Adama Mazura pozwala natomiast umiejscowić "Świętą Wojnę" na tle całej twórczości Wojciecha Wilczyka. Książka, wydana wspólnie z galerią Atlas Sztuki, towarzyszy wystawie pod tym samym tytułem, która będzie pokazywana w łódzkiej galerii w dniach od 5 grudnia 2014 roku do 16 stycznia 2015 roku. Jej następne prezentacje odbędą się w 2015 roku w BWA w Olsztynie, galerii Labirynt w Lublinie oraz w BWA w Tarnowie.

"Wojna, którą toczą kibice, to jeszcze jedna odsłona wojny pod flagą biało-czerwoną, o której pisała Dorota Masłowska. Wojny polskiej ze wszystkimi o wszystko. Przede wszystkim o uznanie, że Polska - w jej wymiarach mikro i makro, w jej historii i teraźniejszości - jest wielka, jest najważniejsza, jest szlachetna, niewinna, waleczna i wiecznie skrzywdzona, więc wiecznie będzie żądać krzywdy owej pomszczenia, zadośćuczynienia, uznania. I tak w kółko. To wdrażane przez polską kulturę cnoty - kolektywizm, militaryzm, patriotyzm - doskonale uwewnętrznione, wcielone, zinternalizowane.

Kotwica i swastyka, flaga polska i flaga klubowa, krzyż i krzyż celtycki, chwała wielkiej Polsce i śmierć Żydom, Polska dla Polaków i Antyjude - Wojciech Wilczyk pozbierał puzzle rozrzucone po Polsce. W kawałkach puzzle nie są czytelne. Dopiero skompletowane i ułożone pozwalają zobaczyć, jaki obrazek przedstawiają. Ten obrazek to krajobraz polskiej kultury. Kibicowskie graffiti jest jej zwierciadłem, dużo mniej krzywym, niż życzyłby sobie tego świat ludzi kulturalnych. Polityka historyczna uprawiana dziś przez kibiców na murach jest nieodrodną córką oficjalnej polityki historycznej współczesnej RP." (z tekstu Anny Zawadzkiej)

Film Wędrówka Gabriela, reż. Aleksandra Wróblewska, Polska 2009, 27'
Film jest zapisem corocznej pielgrzymki do Zwierek, odbywanej przez wiernych - wyznawców Gabriela. Pokazane są w nim fragmenty prawosławnego obrzędu oraz wypowiedzi uczestników pielgrzymki. Przeważają relacje młodych ludzi. Mówią o tym, kim jest dla nich Gabriel, jaką funkcję pełni jego kult. Do Gabriela zwracają się, gdy ktoś ma osobisty problem - na przykład gdy czeka go matura. Próbują odtworzyć jego legendę. Dla młodych ludzi sprawcy i motywy jego zabójstwa nie są do końca znane; dopiero wypowiedzi starszych kobiet wskazują jednoznacznie na Żydów. Co jakiś czas w filmie pojawiają się napisy, będące rodzajem komentarza do filmu. Jeden z nich informuje, że wedle badań etnograficznych przeprowadzonych w grudniu 2007 na Podlasiu hajnowsko-bielskim osiemdziesiąt procent badanych wierzy w legendę o krwi, podpierając swoje przekonania tekstami z przedwojennego "Der Strümera". W filmie zarejestrowana została także wypowiedź Pawła Buszko, dziennikarza, naukowo zajmującego się ludowym antysemityzmem. Stwierdza on, że Cerkiew jest częścią Polski oraz że Autokefaliczny Kościół Prawosławny powinien zająć się sprostowaniem legendy Gabriela. Film kończy fragment prawosławnej pieśni, opisującej historię Gowdela.

Pisarz o filmie
Kiedy pierwszy raz oglądałem "Wędrówkę Gabriela" (film udostępniła mi w 2010 roku Anna Zawadzka, którą kilka lat później poprosiłem o napisanie tekstu komentującego do albumu "Święta Wojna"), nie mogłem uwierzyć, że pokazywana w tym dokumencie historia rozgrywa się współcześnie. Że autokefaliczny polski prawosławny kościół inwestuje w kult "świętego młodzianka", w którego męczeńskiej śmierci w 1690 roku negatywną rolę odgrywają Żydzi, którzy oczywiście wytaczają z dziecka krew na macę. Że podszyta antysemityzmem legenda o krwi, by przywołać tytuł świetnej książki Joanny Tokarskiej-Bakir (także autorki komentarza w "Świętej Wojnie"), jest ważnym elementem współczesnej prawosławnej obrzędowości. Ale czy to powinno w ogóle dziwić, skoro co roku w Wielki Piątek podczas teatralnego przedstawienia Drogi Krzyżowej w Kalwarii Zebrzydowskiej, Annasz i Kajfasz idą na czele procesji, nadzorując niejako wykonanie wyroku Piłata na Jezusie (a o takim kształcie wędrówki na Golgotę słowa nie ma w żadnej z Ewangelii…)?

Reżyserka o filmie
Zapraszamy do kinowej księgarni Tajne Komplety Nowe Horyzonty, gdzie będzie można kupić książkę.

Sponsor główny: Szkoła Językowa International House
Partnerzy: Wrocław ESK 2016, Wydawnictwo Karakter, Szkoła Wyższa Psychologii Społecznej Wrocław, Tajne Komplety Nowe Horyzonty, Wrocławskie Promocje Dobrych Książek

Informacje ze strony www.heliosnh.pl 

Termin: 
07.03.2015 (sobota), 19:00 do 20:30
Termin: 
07.03.2015 (sobota), 19:00 do 20:30

Kalendarz

p w ś c p s n
1
 
2
 
3
 
4
 
5
 
6
 
7
 
8
 
9
 
10
 
11
 
12
 
13
 
14
 
15
 
16
 
17
 
18
 
19
 
20
 
21
 
22
 
23
 
24
 
25
 
26
 
27
 
28
 
29
 
30
 
31
 
 
 
 
 

O kampanii

WIELOKULTURY
Wybieramy taki termin, bo „wielokulturowość” zdążyła się już zdeprecjonować i nieco nadużyć. „Wielokulturowość” jest jednym zjawiskiem wyrażanym w liczbie pojedynczej. My mówimy o WIELOKULTURACH w liczbie mnogiej, bo nie ma jedynego właściwego wyjaśnienia wszystkich zjawisk kulturowych, które przecież... Czytaj dalej

Newsletter

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych przez WCRS z siedzibą we Wrocławiu, przy pl.Dominikański 6, w celu korzystania z prowadzonej przez WCRS usługi „Newsletter”. Jestem świadom/świadoma, iż moja zgoda może być odwołana w każdym czasie przez mail kontaktowy, co skutkować będzie usunięciem mojego adresu e-mail z listy dystrybucyjnej usługi „Newsletter”.